Naukowcy prowadzą badania mające na celu opracowanie nowych terapii w leczeniu tej powszechnej choroby.

U osób zdiagnozowanych z tą chorobą, doświadczenia będą się znacznie różnić w zależności od rodzaju, stopnia zaawansowania i rozmiaru guza. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące różnych rodzajów guzów mózgu oraz postępów w badaniach, które prowadzą do nowych opcji leczenia.

Każdego roku u prawie 300 000 osób na całym świecie diagnozuje się guz mózgu. Guz mózgu to skupisko nieprawidłowych komórek, które rosną w mózgu lub w pobliskich tkankach, takich jak nerwy, przysadka mózgowa i opony mózgowe – warstwy błony pokrywającej mózg i rdzeń kręgowy.

Kiedy rak ma swoje źródło w innej części ciała, ale rozprzestrzenia się do mózgu, nazywa się go wtórnym – lub przerzutowym – guzem mózgu. Prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest pięć razy większe niż w przypadku pierwotnych guzów mózgu. Najczęściej do mózgu rozprzestrzeniają się nowotwory: płuc, piersi, skóry, jelita grubego i nerek.

Pierwotne i wtórne guzy mózgu

Kiedy rak rozwija się w mózgu, nazywa się go pierwotnym guzem mózgu. Istnieje ponad 120 różnych rodzajów pierwotnych guzów mózgu, z których każdy charakteryzuje się innymi objawami, rokowaniami i możliwościami leczenia.

Stopnie pierwotnych guzów mózgu

Stopień I i II: Niezłośliwe guzy mózgu

Nie wszystkie guzy mózgu są złośliwe. Guzy mogą być łagodne, a jeśli tak jest, mało prawdopodobne jest, aby szybko rosły lub rozprzestrzeniały się na inne narządy. Łagodny guz mózgu może być jednak poważny, ponieważ czaszka tworzy ograniczoną przestrzeń, w której guz może się rozwijać. Ostatecznie łagodny guz może uciskać tkankę mózgową i wywoływać stopniowo nasilające się objawy. Objawy te mogą obejmować bóle głowy, drgawki, osłabienie lub zmiany osobowości. Operacja, chemioterapia i radioterapia to opcje leczenia guzów mózgu stopnia I i II.

Stopnie III i IV: Guzy nowotworowe mózgu

Guz mózgu w stopniu zaawansowania III lub IV jest złośliwy i z większym prawdopodobieństwem rośnie szybko. Rozmiar i tempo wzrostu zazwyczaj determinują nasilenie objawów w przypadku guzów stopnia III i IV.

Opcje leczenia mogą obejmować operację, chemioradioterapię oraz pola TT (Tumor Treating Fields), które kierują pola elektryczne do komórek, aby spowolnić ich wzrost i rozprzestrzenianie się. Plan leczenia może obejmować kombinację tych terapii; na przykład operacja może usunąć większość nowotworu, a druga terapia, taka jak radioterapia lub chemioterapia (zwana również terapią adjuwantową), może leczyć pozostałe komórki.

Jakie są czynniki ryzyka rozwoju guza mózgu i czy można im zapobiegać?

Większość pierwotnych guzów mózgu nie ma bezpośredniej przyczyny, ale kilka czynników może zwiększać ryzyko ich wystąpienia, w tym:

• Wiek powyżej 50 lat

• Wywiad rodzinny dotyczący guzów mózgu

• Historia radioterapii w przypadku innych nowotworów

Dla osób z historią rodzinną nowotworów mózgu, badania przesiewowe są kluczowe dla wczesnego rozpoznania, kiedy guzy są zazwyczaj najbardziej podatne na leczenie. Dla osób bez historii rodzinnej, typowe zalecenia, które pomogą uniknąć rozwoju guza mózgu, obejmują:

• Spożywanie zdrowej diety

• Unikanie substancji rakotwórczych, takich jak tytoń

• Praktykowanie dobrej higieny snu

• Prowadzenie aktywnego trybu życia i regularne ćwiczenia

Przyszłość terapii raka mózgu

Dla osób z grupy ryzyka lub u których zdiagnozowano chorobę, naukowcy pracują nad nowymi terapiami, które usprawnią diagnostykę i leczenie pierwotnych guzów mózgu. Chociaż standardowe metody leczenia opierają się obecnie na chirurgii, radioterapii i chemioterapii, postęp może w nadchodzących latach oznaczać nowe możliwości leczenia dla pacjentów. Oto niektóre z interesujących osiągnięć naukowych:

Terapia komórkami CAR T

Jedną z metod leczenia, która daje nadzieję w przypadku nowotworów mózgu – zwłaszcza glejaka wielopostaciowego, najczęstszego nowotworu mózgu u dorosłych – jest terapia komórkami CAR-T. W ramach tego typu terapii lekarze wstrzykują pacjentowi gen zwalczający raka do komórek T. Terapia komórkami CAR-T przyniosła już znaczące efekty u osób z nowotworami krwi, a badania kliniczne testują jej potencjał również w leczeniu guzów mózgu.

Terapie celowane

Niektóre leki mogą oddziaływać na specyficzne zmiany w komórkach nowotworowych, które powodują ich wzrost. Chociaż te terapie celowane w leczeniu raka mózgu są na wczesnym etapie rozwoju, niektóre z nich zaczynają być stosowane równolegle lub zamiast chemioterapii, gdy inne terapie okazały się nieskuteczne.

Sztuczna inteligencja

Czy komputery mogą przewidzieć reakcję guza mózgu na radioterapię? Naukowcy badają, jak wykorzystać sztuczną inteligencję do skanowania MRI i określenia reakcji konkretnego guza na radioterapię, jeszcze przed rozpoczęciem leczenia.

Wirusy

Inną przełomową terapią jest wykorzystanie wirusów. Onkolityczna immunowirusoterapia G207 wykorzystuje genetycznie zmodyfikowany wirus do atakowania komórek guza. To przełomowe podejście oferuje opcję leczenia, którą można stosować w połączeniu z radioterapią lub zamiast niej.

Dla osób cierpiących na guz mózgu te nowe terapie, a także inne, które są na horyzoncie, dają nadzieję na wyleczenie i obietnicę dłuższego, zdrowszego życia.